De menopauze begrijpen
Menopauze wordt gedefinieerd als het uitblijven van de maandstonden gedurende 12 opeenvolgende maanden, te wijten aan het stoppen van de ovariële folliculaire activiteit. Dit leidt tot een daling van de oestrogeenspiegels in het lichaam die aan de basis ligt van de klachten.
Belangrijke gegevens:
- De gemiddelde leeftijd: 52 jaar
- 95% van de vrouwen komt tussen 45 en 55 jaar in de menopauze
- Men spreekt van “vroege menopauze” als deze intreedt vóór de leeftijd van 45 jaar
- Men spreekt van “premature menopauze” of “premature ovariële insufficiëntie” als deze intreedt vóór de leeftijd van 40 jaar. Dit komt voor bij ±1% van de vrouwen. Heelkunde, medische aandoeningen zoals auto-immuunziekten, medische behandelingen of genetische factoren kunnen de oorzaak zijn van dit vroegtijdig optreden. In deze situaties is medische begeleiding en vaak hormonale therapie aangewezen om de gevolgen van dit vroeg hormonaal tekort te beperken, zoals botontkalking en cardiovasculaire aandoeningen.
De menopauze is niet een moment van korte duur, maar is blijvend: eenmaal ingetreden, is ze definitief.
De menopauze is een permanente toestand die begint wanneer een vrouw een jaar lang geen menstruatie meer heeft gehad. Over het algemeen betekent dit het einde van de ovariële activiteit.
De perimenopauze betreft de hele periode vóór de menopauze, dat wil zeggen vanaf het moment dat de eerste symptomen optreden . Deze fase kan meerdere jaren duren en een duidelijke invloed hebben op het fysieke, mentale , sociale en professionele welzijn van de vrouw.
De perimenopauze omvat de periode waarin de eerste symptomen ontstaan tot één jaar na de laatste menstruatie. Deze fase start reeds jaren voor de laatste maandstonden. Storende fysieke en emotionele symptomen kunnen een impact hebben op socio-professioneel vlak.
Diagnose
Bij vrouwen tussen 45 en 55 jaar is een bloedonderzoek meestal niet nodig om de diagnose te stellen of een behandeling op te starten. Hormonale waarden schommelen sterk in deze fase en geven vaak geen betrouwbare informatie.
De diagnose blijft daarom in hoofdzaak klinisch: de behandeling wordt afgestemd op uw klachten, niet op laboratoriumwaarden.
Een bloedafname kan wel zinvol zijn:
- na een hysterectomie
- bij gebruik van een hormonaal spiraaltje
- bij gebruik van progestatieve anticonceptie
Veel voorkomende klachten zijn:
- Veranderingen in de menstruatiecyclus (korter, langer, onregelmatig, overvloedige maandstonden, …)
- Opvliegers
- Urogenitale klachten (vaginale droogte, urineverlies, terugkerende blaasontstekingen, …)
- Slaapproblemen
- Stemmingswisselingen
- Concentratie- en geheugenproblemen
- Gewrichtspijn
- Libidovermindering of veranderingen in seksuele beleving
Door de stijgende levensverwachting zal een vrouw ongeveer een derde van haar leven in de menopauze doorbrengen.
Hoewel menopauze geen ziekte is, gaat ze gepaard met een verhoogd risico op een aantal aandoeningen zoals onder meer osteoporose, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Preventie is daarom essentieel.
Mogelijke behandelingen
HST kan worden toegediend via:
- orale medicatie
- transdermale vormen (gel, spray, pleisters)
- hormonaal spiraaltje
- lokale vaginale preparaten
Er bestaan sequentiële schema’s (wisselende samenstelling) en continue schema’s (stabiele samenstelling). De keuze tussen de toedieningsvormen en het schema hangt af van uw leeftijd, symptomen en medische voorgeschiedenis.
- Stemmingsstabilisatoren zoals SNRI’s en SSRI’s
- NK3R-antagonisten
- Clonidine, oxybutinine, gabapentine
- Voedingssupplementen
- Acupunctuur, hypnose, cognitieve gedragstherapie, yoga
Deze kunnen op zichzelf of aanvullend worden gebruikt.
Veel vrouwen krijgen nog steeds onterecht geen behandeling door misvajngen over hormonale therapie. Correcte informatie hierover is belangrijk omdat HST zowel de levenskwaliteit als de algemene gezondheid positief kan beïnvloeden
ONZE AANPAK
- We luisteren
- We informeren
- We stellen opties voor
- U beslist
Feiten
>> HST veroorzaakt geen gewichtstoename. Leeftijd, levensstijl en aanleg spelen wel een rol.
>> Combinatietherapie (oestrogenen + progestagenen) gedurende vijf jaar verhoogt het borstkankerrisico niet bij vrouwen van 50–59 jaar of bij vrouwen die binnen tien jaar na de menopauze starten. Bij langdurig gebruik (meer dan 13 jaar) is er volgens sommige gegevens een lichte risicoverhoging (ongeveer 9 extra gevallen per 10.000 vrouwen).
>> HST vermindert het risico op osteoporotische fracturen, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten en verbetert de levenskwaliteit aanzienlijk.
Consultaties en multidisciplinariteit
Om het voordeel voor de botten en het hart- en vaatstelsel te maximaliseren, wordt de hormoonbehandeling idealiter binnen vijf jaar na het begin van de menopauze gestart.
Het is echter nooit te laat om een arts te raadplegen en uw symptomen te bespreken.
De menopauze beïnvloedt vele aspecten van de gezondheid, daarom werken wij met een multidisciplinair team: gynaecologen, cardiologen, reumatologen, internisten, seksuologen, diëtisten, psychologen en kinesitherapeuten.
Het team
De gynaecoloog vormt vaak het eerste aanspreekpunt in het zorgtraject. Hij of zij heeft een sleutelrol in het herkennen en begeleiden van de overgangsperiode.
Dat omvat onder meer:
- Het opsporen en diagnosticeren van de eerste tekenen van perimenopauze.
- Het informeren en geruststellen van de patiënte tijdens deze fase.
- Het verzamelen en interpreteren van alle relevante medische gegevens, zoals bloedonderzoeken, mammografie, screening op colorectale kanker, familiale voorgeschiedenis, cardiovasculaire risicofactoren, lopende behandelingen en het risico op osteoporose.
- Het voorstellen van passende behandelopties, zowel hormonaal als niet-hormonaal.
- Het afstemmen van de zorg met andere specialisten zodat de aanpak volledig en op maat blijft.
De gynaecoloog hanteert een brede, geïntegreerde visie. De zorg richt zich niet enkel op hormonale veranderingen, maar op alle aspecten van gezondheid: fysiek welzijn, emotionele balans en preventie. Zo krijgt elke vrouw een traject dat coherent, zorgvuldig opgebouwd en volledig afgestemd is op haar persoonlijke behoeften.
Onze gynaecologen
Gynaecoloog
Gynaecoloog
Gynaecoloog
Gynaecoloog
Onze gynaecoloog gespecialiseerd in diagnostische en operatieve hysteroscopieën
Gynaecoloog
Onze gynaecoloog gespecialiseerd in oncologie
Gynaecoloog
Hart- en vaatziekten blijven de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen.
Volgens de Wolff Heart Federation is 35% van de sterfgevallen bij vrouwen gerelateerd aan hart- en vaatziekten. Dat is 13 keer meer dan sterfgevallen door borstkanker.
Tal van vrouw-specifieke aandoeningen verhogen het risico op hart-en vaatziekten. Denken we hierbij aan zwangerschapscomplicaties, borstkankerbehandelingen, auto-immuunziekten, ...
onze cardioloog
Cardioloog
Osteoporose treft één op de drie vrouwen na hun 50ste en verhoogt het risico op breuken, zowel bij een val als spontaan. Naast pijn, invaliditeit en verlies van de mogelijkheid tot onasankelijkheid, verhogen osteoporotische fracturen de sterfte.
In vergelijking met borstkanker krijgen er 10 keer meer vrouwen osteoporose.
Bepaalde risicofactoren — zoals laag lichaamsgewicht, gebruik van corticosteroïden, roken, alcoholgebruik, vroegtijdige menopauze … — verhogen uw risico op osteoporose.
De reumatoloog beoordeelt uw risico en bespreekt de mogelijkheden voor behandeling.
Onze reumatoloog
Reumatoloog
Talrijke andere aandoeningen kunnen gelijkaardige klachten geven als die van de (peri)menopauze. De internist helpt bij het uitsluiten van andere oorzaken.
Onze internist
Internist
Gynaecoloog gespecialiseerd in regeneratieve geneeskunde
Seksualiteit is een complex thema. De belangrijke lichamelijke en emotionele veranderingen die een vrouw tijdens de (peri)menopauze ondergaat, kan het seksueel leven sterk beïnvloeden. De seksuoloog ondersteunt vrouwen die veranderingen ervaren in hun seksualiteit en helpt mogelijkheden te verkennen voor een blijvend bevredigend seksleven.
Onze seksuoloog
Seksuoloog
Sexologue
Seksualiteit en menopauze: je verlangen opnieuw ontdekken
Tijdens de overgang verandert de lichaamssamenstelling: spiermassa wordt verloren terwijl vetmassa toeneemt. Veel vrouwen hebben last van een soms snelle gewichtstoename. De diëtiste helpt u uw voedingspatroon aan te passen om gewichtstoename en verlies van spiermassa tegen te gaan.
onze diëtist
Diëtist
De menopauze kan naast lichamelijke veranderingen eveneens een emotionele belasting met zich meebrengen. Een nieuw evenwicht vinden is niet altijd gemakkelijk. Professionele ondersteuning kan hierbij helpen.
Onze psycholoog
Psycholoog
Tijdens de overgang kunnen problemen thv de bekkenbodem aan het licht komen. Denken we bijvoorbeeld aan urineverlies of orgaanverzakking. Gerichte training kan helpen en soms ingrepen voorkomen.
onze fysiotherapeut
Fysiotherapeut
Contact - Afspraak maken
Secrétaire - Afspraken alleen telefonisch
Secrétaire - Afspraken alleen telefonisch
