Fibroscan

MASLD is een ophoping van vet in de lever, die meestal verband houdt met overgewicht en stofwisselingsstoornissen.

Niet alle patiënten ontwikkelen complicaties.
Ongeveer 25 % van de patiënten vertoont echter een chronische leverontsteking: men spreekt dan van Metabolic dysfunction-associated steatohepatitis (MASH).

MASH kan de lever geleidelijk en onopgemerkt beschadigen, soms zelfs tot het stadium van cirrose zonder zichtbare symptomen.

• Ongeveer 25 % van de bevolking heeft NAFLD
• Van hen ontwikkelt 10 tot 30 % gevorderde fibrose
• Een deel van de patiënten ontwikkelt cirrose
• Er bestaat dan een risico op leverkanker (hepatocellulair carcinoom)

In de komende jaren zal MASH naar verwachting een van de belangrijkste oorzaken van levertransplantatie in Europa worden.

MASLD is niet alleen een leverziekte.

Patiënten lopen een verhoogd risico op:

• Cardiovasculaire complicaties (hartaanval, beroerte)
• Levercomplicaties bij ernstige fibrose
• Bepaalde extrahepatische kankers:
• Dikke darm
• Alvleesklier
• Borst
• Baarmoederslijmvlies

Bij deze patiënten wordt vanaf 45 jaar screening op colorectale kanker aanbevolen.

De belangrijkste factoren die MASH bevorderen zijn:

• Het metabool syndroom (overgewicht, diabetes, hypertensie, hoog cholesterol)
• Een suikerrijk dieet, vooral fructose
• Gebrek aan lichaamsbeweging

Per definitie drinken patiënten met MASH geen alcohol of slechts matig.
 

Bij Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is de belangrijkste factor voor het voorspellen van het ziekteverloop de mate van fibrose (littekenvorming in de lever).

Hoe verder gevorderd de fibrose is, hoe groter het risico:

• Op levercomplicaties
• Op hart- en vaatziekten
• Op bepaalde vormen van kanker

Daarom is de beoordeling ervan essentieel.

De aanwezigheid van vet in de lever wordt doorgaans vastgesteld met eenvoudige, niet-invasieve onderzoeken:

• Abdominale echografie
• Abdominale CT-scan

Om leverontsteking (MASLD) te diagnosticeren, blijft de leverbiopsie het enige gouden standaardonderzoek, maar dit is een invasief en duur onderzoek dat gepaard gaat met een klein risico op complicaties.

Tot op heden bestaat er nog geen volledig gevalideerde niet-invasieve test om MASH te diagnosticeren, hoewel er veel onderzoek naar wordt gedaan.

Gelukkig zijn er tegenwoordig verschillende methoden om fibrose te beoordelen zonder biopsie:

1. Bloedonderzoek (biologische scores)

• FIB-4
• NAFLD Fibrosis Score

Deze scores maken gebruik van eenvoudige parameters (leeftijd, bloedonderzoek) om het risico op fibrose in te schatten.

2. Elastografie (meting van de stijfheid van de lever)
De best geëvalueerde en meest reproduceerbare techniek bij NAFLD is de FibroScan®.

De FibroScan® wordt al meer dan 20 jaar gebruikt en is sinds 2007 in België beschikbaar bij het CHIREC, waar de eerste Belgische studie werd uitgevoerd. Het is een snel, pijnloos, niet-invasief en reproduceerbaar onderzoek waarmee zowel fibrose als de hoeveelheid vet in de lever kan worden beoordeeld.

Sinds de opening van het Delta-ziekenhuis in 2018 is er een FibroScan® van de nieuwste generatie beschikbaar op de afdeling gastro-enterologie (ook op de locatie in Braine-l’Alleud).

Het is een eenvoudig onderzoek waarmee de toestand van de lever snel, pijnloos en zonder invasieve ingreep kan worden beoordeeld.

In enkele minuten kan het volgende worden gemeten:

• De hoeveelheid vet in de lever
• De mate van fibrose (littekenvorming in de lever)

Er zijn twee soorten sondes beschikbaar, waaronder een die speciaal is aangepast voor mensen met overgewicht of obesitas, om een betrouwbare meting te garanderen.

De FibroScan® is:

• Snel
• Pijnloos
• Zonder straling
• Uit te voeren tijdens een consult
• Reproduceerbaar (nuttig voor follow-up in de loop van de tijd)

Hij helpt bij:

• Het inschatten van het risico op complicaties
• Het bepalen van de best mogelijke behandeling
• Het vermijden, in de meeste gevallen, van een leverbiopsie

De FibroScan® wordt met name aanbevolen bij:

• Mensen met een metabool syndroom
• Diabetespatiënten
• Mensen met ernstig overgewicht of obesitas
• Patiënten met een cardiovasculaire voorgeschiedenis
• Mensen met afwijkende leverwaarden
• Patiënten ouder dan 60 jaar

De behandeling van Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is in de eerste plaats gebaseerd op veranderingen in de levensstijl.

Bij de meeste patiënten is gewichtsverlies essentieel: het verliezen van ongeveer 10% van het lichaamsgewicht kan al:

• Het vetgehalte in de lever verminderen
• Fibrose (littekenvorming in de lever) verbeteren

De basis van de behandeling is:

• Een mediterraan dieet
• Minder suikers (met name fructose)
• Begeleiding door een diëtist
• Regelmatige lichaamsbeweging

Nieuwe geneesmiddelen bieden tegenwoordig veel hoop:

• Bepaalde behandelingen die worden gebruikt voor diabetes en gewichtsverlies (GLP-1-analogen) hebben het volgende aangetoond:
  • Een verbetering van de leverontsteking
  • Een verbetering van beginnende fibrose
  • Een gunstig effect op het hart- en vaatstelsel
• Resmetirom is in de Verenigde Staten goedgekeurd voor bepaalde vormen van NAFLD met matige fibrose.

NAFLD verloopt vaak stil (zonder symptomen).

Het is daarom belangrijk om er bij risicopersonen naar te zoeken en de fibrose te beoordelen, met name met behulp van de FibroScan®, een eenvoudig, snel en niet-invasief onderzoek.

Een gecoördineerde aanpak tussen de huisarts en de specialisten is essentieel om de lever… en het hart te beschermen.